Back

ⓘ Татарстан халкы. Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында башкортлар өлеше: Башкортлар баш. башҡорттар - Россия Федерациясендә сан буенча дүртенче ха ..



                                               

Рязань өлкәсе

Өлкә Ука елгасының урта һәм түбән агымнарда урнашкан, җир өсте - тигезлек. Төньякта Мещёра түбәнлеге биеклеге 80–130 м, Уканың уңъярында Ука-Тын тигезлеге иң биек урыны 180 м. Көнбатыш өлеше Уртарус калкулыгы алып тора иң биек урыны 236 м. Известьташ, балчык, ком, көрән күмер, торф чыганаклары бар. Климаты уртача континеталь. Гыйнварның уртача температурасы - 11°, июльнеке +19°С. Еллык явынар саны 550 мм. Вегетация дәвере 180 көн. Төп елга - Ука вә аның кушылдыклары. Мещёра түбәнлегендә Дубовое, Великое, Чёрное, Белое һ.б. күлләре бар. Туфрагы кәсле, сур тусли соры урман туфрагы, каратуфра ...

                                               

Татар биюләре

Татар биюләре - ул уникаль халык биюе. Бу халыкның бию мәдәнияте бик төрле. Күп гасырлык тарихта тирән эз калдырган татар халкы дөнья киңлеген һәм вакытын берләштерә, татар халкының тарихы һәм мәдәнияте дөнья тарихының һәм мәдәниятенең аерылгысыз өлеше булып тора. Бүген татарлар планетаның барлык районнарында да яши. Татар биюе шулай ук халыкның тарихын, үзенчәлеген чагылдыра.

                                               

Төркия авазы - Татарча

"Төркия авазы - Татарча" - Төркия авазы радиосының татар тапшырулары хезмәте. Төркиядә яшәүче татарларга юнәлгән. Көн саен эфирга 25 минутлык тапшыру чыгара. Тапшыруларның текстлары интернетта урнаштырыла. Сайт тулысынча латин әлифбасында алып барыла. Төркия авазы радиосының татар телендәге тапшырулары нигездә Төркиягә һәм анда барган вакыйгаларга багышлана. Шул ук вакытта Татарстан, татар халкы һәм төрки дөнья хәбәрләре дә чагылыш таба.

                                               

Авыл халкы-урманчылык (журнал)

                                               

Бәрдибәк

Бәрдибәк яки Мөхәммәт Бәрдибәк - Алтын Урда ханы. Җанибәкнең улы һәм дәвамчысы. Миһербансыз бастыру сәясәтен үткәргән хан.

                                               

Туктай

1299 елда Туктай хан Нугайга каршы ачык көрәштә кергән. Гәрчә хан белән Нугай баштарак дустанә-тату яшәсәләр дә, тора-бара аларның аралары бозыла. Ханның үз белдеге белән генә идарә иткәнен күреп, төмән аңа каршы күтәрелә. Берничә бәрелешләр нәтиҗәсендә Туктай җиңә. Элек Бәркә ханның бөтен гаскәренә башлык булган, 1256 елгы бәрелештә Хулагуны да җиңгән, әмма инде картайган Нугай Днестр аръягындагы далада һәлак була: хан гаскәрендәге рус сугышчысы аны кылыч белән чабып үтерә дә башын Туктайга алып кайтып бирә, әмма хан, мондый вәхшилекне күреп, әлеге яугирнең үзен дә үтерә. Туктай үлгәннән ...

                                               

"Азат ватан" журналы

"Аза́т вата́н" - иҗтимагый-сәяси, әдәби-нәфис журнал. 1952-53 елларда Мүнһен шәһәрендә татар һәм рус телләрендә нәшер ителә. Мөхәррирләре: А. Фәйзуллин, М. Кәрими. Г. Исхакый, Ш. Нигъмәти һ.б.ның әсәрләре басыла. Журнал Советларга каршы фикердә тора. Аның битләрендә халыкара вакыйгалар турында материаллар басыла, ССРБда милли мәсьәләнең торышы, татар халкы тарихы, күренекле мәдәният эшлеклеләренең иҗаты яктыртыла.

                                               

Kärimbirde

Qayber çığanaq buyınça Cäläl äd-Din Kärimbirde tarafınnan üterelgän häm xäkimiätkä kilgän. Kärimbirde xäkimiäte nıq bulmağan, täxetkä utırğaç, üz bertuğanı Käläk belän nizağqa kergän. Kärimbirde Mäskäw kenäzlegenä tayanğan, ä Käläk Vitovt tarafınnan yaqlanğan. Kärimbirde häm Käläk İdegäy belän doşmanlaşqannar. Şuşı qıyın wäzğiättä Kärimbirde xäkimiätne yuğaltqan häm täxetkä qısqa waqıtqa Käbäk xan utırğan.

                                               

Timer Qotlığ

Timer Qotlığ xan, Altın Urda xanı. Timer Mälik bäk ulı. Atası wafatınnan soñ 1379 Tuqtamış xan sarayında tärbiälänä. 1388. yılda Tuqtamışqa qarşı oyıştırılğan uñışsız fetnädän soñ, ağası İdegäy belän bergä Aqsaq Timer tarafına Sämärqandqa qaça. 1391-1395. yıllarda İdegäy belän bergäläp İdelneñ tübän ağımı belän Cäyek aralığında, Sarayçıq şähäre tiräsendä möstäqil däwlät olıs tözi. Aqsaq Timer yawınnan soñ İdegäy yärdämendä Altın Urda täxetenä utıra. 1398. yılda üz isemennän aqça suqtıra. 1399. Vorskla yılğası buyındağı suğışta qatnaşa. Soñraq Tuqtamış xan ulına qarşı alıp barılğan täxet öç ...

                                               

Тәнибәк

Тәнибәк - Алтын Урда ханы. Үзбәк ханның өлкән улы. Тәнибәк белән Үзбәк хан Кавказга яуда катнашкан. Әтисе үлгән вакытта Тәнибәк сәргаскәр булып Чагатай гаскәренә каршы сугышкан. Тәнибәк Алтын Урда башкаласында булмаганда аның энесе Җанибәк түнтәрелешне әзерләгән. Сарайчык шәһәрендә ант иткәндә Тәнибәк Җанибәк яклылар тарафыннан үтерелгән. Алтын Урда тәхетенә Җанибәк утыра. Тәнибәккә һәм аның хатынына "Хөсрәү һәм Ширин" дастаны багышланган Низами әсәренә якын.

                                               

Нәүрүзбәк

Нәүрүзбәк - Алтын Урда ханы. Чыгышы билгесез, ялган исем белән йөрүче хаким. Мөселман исеме - Мөхәммәд. Алтын Урданың бөек чуалышы чорында хан.

                                     

ⓘ Татарстан халкы

Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында башкортлар өлеше:

Башкортлар баш. башҡорттар - Россия Федерациясендә сан буенча дүртенче халык, Башкортстанның төп халкы.

Татарстан башкортларның 56% өлеше Казанда һәм Яр Чаллыда торалар.

                                               

Китәк вулысы

Китәк вулысы ۋولىٰسىٰ, рус. Китякская волость) - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Казан губернасының Мамадыш өязе, Янгол, Чепья, Иске Бөр, Күкшел вулыслары белән чиктәш булган 1890. 22 торак пунктта 9529 кеше яшәгән.Октябрь инкыйлабына кадәр Сәрдекбаш вулысы дип аталган. 1920 елда Татарстан АССРга кушыла, ләкин 1921 елда вулыс халкы соравы буенча кире Вәтке губернасына күчерелә. 1920-елларның уртасында бетерелә.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →